Saturday, 12 January 2013

Typhoid(khawsikpui)



Hmanni deuh leh tun hnai mai pawh khan Vanghmun PHC-ah typhoid vei kan insulpel nuk hlawm a, inkaichhawn a awlsam bakah damchian a har angreng a, damlo awmpuitu na ta zawkte, damkawr chhuaha chhuak mahsela lut nawn tate pawh kan awm nual kha. He natna chungchanga zawhna awm thei tlem azawng I lo bih chiang dawn teh ang.

Typhoid chu engnge?
Natna hrik chikhat, a hming ‘Salmonellla typhiana’ an tih, bacteria huang chhunga mi hi he natna thlentu ber chu a ni a. He natna hrik hi mihringte chauhvina kan natpui theih niin, kan thisen leh zun leh ek kaltlangin he natna hi a lo inthehdarhin kan inkaichhawng thin a lo ni. Typhoid hi khawvel pumah pawh a hluar angrang hle a, inkaichhawn a awl avang hian he natna hi vei an awm tawh chuan a bul hnaia mite pawhin an kai zung zung tawh mai thin a ni.

A lan chhuah dan
Typhoid natna lo lanchhuah dan chu hetiang hi a ni: Taksa a chau a, awm nuam lo leh peih sam lohnain bul a tan a, mi a chau/hah hma em em a, a changa taksa vawt deuh vurin awm dante a inthlak a inthlak a, lu leh hnungzang te lo na-in pang a kham deuh thum a, tin, kawkhawh emaw daikal thei lo(ek khal) angte in a lang thin. A thenah chuan zing lama khawsik reh siin tlai lamah pang a lo lum leh thin. Tin, vun bawl te, lei ro hul ang te-in a langchhuak thin bawk.

ONGC Chuan Sports Stadium Tihchangtlun Tum


Agartala 04, 2013: State ta neih ONGC chuan multi-purpose sports stadium(Infiamna hmun, puitling leh chikim) tihchangtlunna atan `25 crore(Cheng vaibelchhe 25) hman a tum.

“Tripura Sorkar ngenna chhangletin, ONGC (Oil and Natural Gas Corporation) chuan Dasarath Deb Sprts Stadium, Badharghat ami chu tihchangtlun nan cheng vaibelchhe 25 chu thawh turin thu a titlu ta a ni” tiin V.P. Mahawar, ONGC’s Tripura asset manager chuan a sawi a. Pu V.P. a chuan he stadium-ah hian infiamna chi hrang hrang ten a bil theuhvin hmun an nei ang a, swimming pool(tui chenna) tunlai ber ber thlengin dah a ni ang a ti bawk.

Tripura sorkar hian Chief Minister lo ni tawh Pu Dasarath Deb hming chawiin Sport Complex changtlung tak dinna turin ruahmanna a lo nei tawh a. Tin, sorkar hian sports school (infiammite sikul) leh hostel seat 400 a lo din tawh bawk a ni. 
ONGC hian tunah hian Tripura chhim lama Palatana khuaah 768-MW kawlphetha siamchhuahna tur an din mek a, hei hian North East te min chawm zo tura ruahman a ni. Hetiang ang ruahmanna lian tham hi ONGC chuan India ram puma a vawi khat neihna a ni nghe nghe.

India Leh Tripura a Rukrukna/Inbumna (scam) Lian Leh Larzual Te...

(Hriat ve rêng rêng atan! Internet survey ka tih aţanga ka phuahkhawm!  SCAM awmzia chu ‘inbumna/rukrukna tenawm’ tihna a ni mai!)
India-ah
1.      2G spectrum scam- ‘2G spectrum’ tih chu wireless mobile phone technology chhuan 2-na (2nd generation) tihna a ni deuh ber mai. He technology hi sumdawn nân a hmang tur chuan Telecom company ten “dan leh hrai” mumal tak paltlanga licence an lei a ngai a. Union Telecom Minister, A.Raja Khan dan kalhin a duhsak zâwng company te kha man tlâwm zawkin (2001 prices) licence a lo pe a (kum 2008 chhung khân telecom company 122 ngawt hnenah licence a pe a ni). He a thiltih avang hian India sorkarin Chêng vaibelchhe 176,645 a chan (hloh/loss) niin Comptroller & Auditor General (CAG) chuan a chhut a, amah A.Raja hian thamna Chêng vaibelchhe 3000 a dawng niin CBI chuan a chhût bawk. Prevention of corruption Act  hmanga man a ni a, Tihar Jailah CBI ten an khung. Tunah hian a chungthu ngaihtuah mek a ni.

Thursday, 3 January 2013

RSBY (Rashtriya Swasthya Bima Yojana) Hi Enge?


RSBY hi India ram a Below Poverty Line chhungkua te tan a Health Insurance Scheme a ni. A awmzia ber chu India sorkarin Insurance Company hnenah sum a pe lawk a. Tichuan BPL chhungkua member damlo damdawiin a enkawl a nih in, a senso chu Insurance Company in a tum ta thin a ni.

Han sawi zau hret teh?

1. Hriat awlsam zawngin RSBY chu India sorkarin BPL chhungkua te tan a damdawiin a an in enkawlna senso a tumsakna scheme a ni. BPL chhungkua pakhat in smart card pakhat zel an nei thei a, he CARD nei tur hian Rs.30 a registration tih a ngai. RSBY smart card nei chhungkua member tupawh hospital-a enkawl a nihin sorkarin Rs.30,000 thlengin a in enkawlna senso a tum sak ang.
Tripura state pawnah RSBY smart card hi a hman theih em?

2. RSBY card hi khawi State/District ah pawh nei la, India ram a RSBY scheme in a huam hospital zawng zawng ah a hman theih. Hei hi RSBY ti hlu tu ber pakhat a ni. (RSBY huam chin Hospital te hi issue leh ah tarlan tum a ni ang- Editor)
RSBY smart card hmang hian beneficiery ten sumfai an dawng thei em?